In Trump we trust?

Dwalen over de Amerikaanse bible belt

Wat stemt Max Lucado?   Lees verder

route-77-logo

Het zegt niemand iets: Route 77. Een eindeloos glooiende B-weg recht over de Amerikaanse bible belt. Heel bewust is dit het decor van een road trip door vijf staten. Op zoek naar heel gewone christenen. Wie zijn ze? En op wie gaan ze stemmen?

Bijkomen van een lange reis zit er niet in, want in restaurant Mi Torito, in Brownsville, schuift Jeff aan. De grote bebaarde zeventiger heeft duidelijk z’n praatstoel meegenomen. “Of ik op Clinton zou ik stemmen? Nooit! Ze maakt me woest en praat Wall Street naar de mond.” Jeff laat ons niet zomaar gaan. Hij blijkt een gelovige Democraat te zijn, die ooit nog in “een charismatisch kerk vol extreme uitingen zat”.

Hier in het diepe, diepe zuiden van Texas wil Donald Trump z’n omstreden muur bouwen om het getal van tien miljoen illegalen in Amerika niet verder op te laten lopen. Gaat Democraat Jeff op hem stemmen? “Wie weet is hij het piepende en krakende voertuig is om veranderingen te brengen in dit land. Misschien geef ik hem het voordeel van de twijfel, al sta ik niet voor hem te springen. Ik twijfel nog.”

Kerk en staat

De twijfel van Jeff en andere zwevende kiezers zullen we nog veel vaker tegenkomen op reis door het heartland van de VS. “Het is kiezen tussen twee kwaden”, want een stevig deel van gelovig Amerika zit in z’n maag met de kandidaten. Donald Trump praat conservatieve christenen weliswaar naar de mond, maar is onvoorspelbaar en grof. Hillary Clinton zien velen daarentegen als antichristelijk met haar links-liberale ideeën. Wat ook opvalt is dat het moeilijk is om in een kerkgebouw op de man af te vragen naar de politieke voorkeuren. De strikte scheiding tussen kerk en staat in Amerika maakt dit erg ingewikkeld. Dat ondervinden we direct op dag één, als zo’n honderdvijftig latino-baptisten hun woensdagavonddienst beleven in Iglesia Bautista Fundamental. Na de preek raken we aan de praat met wat bezoekers.

Vooraf waarschuwde voorganger Timoteo ons nog. “Politiek in de kerk ligt gevoelig. Een stemadvies geven is verboden. Het kan ons in problemen brengen.” Zelf laveert hij handig om de vraag ‘Trump of Clinton’ heen. “Ik kan alleen oproepen om de kandidaat te kiezen die Jezus volgt. Het is dus onmogelijk dat je stemt op iemand die voor abortus is, want hoe rijm je moord met je geloof?” Geen stemadvies vanaf de kansel en toch duidelijk 1-0 voor Trump hier.

“Geen stemadvies vanaf de kansel en toch duidelijk 1-0 voor Trump hier.”

En die muur dan? “Prima plan,” zegt gemeentelid Jorge Moran, die aan de Amerikaanse kant van de grens opgroeide en inschat dat de helft van de bevolking in Brownsville illegaal is. “Mexico is onveilig en de muur houdt straks veel criminaliteit buiten de deur. Ook pikken illegalen dan niet meer alle baantjes in. Maar belangrijker: Trump is de meest christelijke kandidaat. Dus ik steun hem. Make America great again. Ik hoop dat hij z’n belofte waar kan maken.”

De keuze van Max Lucado

Wie zich politiek niet zo één, twee, drie uitspreekt, is auteur Max Lucado. Waarom zou hij ook, als hij dat zou doen, hangt christelijk Amerika binnen no time aan de lijn bij zijn kantoor in San Antonio. Dat Max het toch niet helemaal kan laten, blijkt uit het interview samen met zijn dochter Jenna.

Bekijk de video voor een mooi gesprek met Max Lucado over de verkiezingen en hoe hij God betrekt bij zijn keuze voor de nieuwe president van Amerika.

Springerige schoolmeisjes en racisme

Mijlen maken. Dat is ons lot met af en toe een korte koffiestop. In een van de vele McDonald’s waar we aanwippen, is het personeel zwart en de klanten wit. Op een tv gesticuleert Donald Trump omzichtig. Er staat iets over een vrouw die hij heeft beledigd. Niemand heeft aandacht voor hem, want de klanten irriteren zich aan de trage bediening. Een oudere man met krulsnor, Wrangler-korte broek en helwitte sportschoenen bijt op z’n lip. “Het spijt me dat ik het zeg, en ik wil geen racist zijn, maar dít is Amerika van de toekomst. Lieve lui hoor, dat personeel, maar ze weten niet wat aanpakken is. Kijk goed. Dit is de toekomst van mijn land. Weet je wat, laat die koffie maar zitten…”

“Immigratie zien we als het grootste probleem van ons land.
Alleen Trump kan al die lastpakken aan.”

 .

Net zo beschaafd en net zo hard zijn de springerige schoolmeisjes die zich rond onze auto verzamelen. Ze hebben gesport en vullen hun verbrandde calorieën gelijk weer aan bij de Mac. Op wie zouden ze stemmen? “Grappig dat je het vraagt,” reageert Payton van 16. “We hadden het er net over in de schoolbus en iedereen is voor Trump. Immigratie zien we als het grootste probleem van ons land. Alleen hij kan al die lastpakken aan.”

Black lives matter

Bij Pastor Goss in Tulsa komt een explosief thema op tafel: black lives matter [zwarte levens doen ertoe]. Want ook in Tulsa schoot – vlak voor ons bezoek – een blanke agent een zwarte burger neer. Tulsa zou vast de volgende stad in de VS zijn die ging ontploffen door blinde woede en rellen. De wond is nog vers. Toch blijkt de stad een bijzonder voorbeeld van geweldloos verzet te zijn. Goss en zijn Morning Star Baptist Church speelden een hoofdrol. “De woede kan ik niet wegnemen. Dat hoeft ook niet,” vertelt Goss in de lege kerkzaal. “Ik ken de familie van de doodgeschoten Terence Crutcher heel goed. Wel wilden we voorkomen dat hier ook rellen uitbraken. Dus hebben we een laagdrempelige bijeenkomst georganiseerd. Veel mensen hier zijn gelovig en iedereen voelde zich thuis. Dat gaf ruimte voor het verdriet.”

“Haatzaaien en verdeeldheid creëren,  zoals ik Donald Trump zie doen, is niet Gods weg.”

Zo liefdevol als Goss over zijn kudde spreekt, zo scherp durft hij politiek stelling te nemen. Hij is een echte Clinton-fan. “Onze houding in Tulsa bewijst dat haatzaaien en verdeeldheid creëren, zoals ik Donald Trump zie doen, niet Gods weg is. Trump wil Amerika opnieuw groot maken, maar dat is niet nodig. Dit land is al prachtig en daar bouwt Clinton straks op voort.”

rt-161004-_i1c3159

“Zolang Clinton het maar niet wordt.”

Kerstbomen

Bijna op het einde van Route 77, op de grens met Iowa, wuiven kerstboompjes ons na. Hier in Santa’s Forrest treft de bijl van een ruige houthakker de bomen binnenkort dodelijk en klinkt het driving home for Christmas weer op de radio. Maar nu nog niet. Eerst zijn het oom Donald en tante Hillary die komende week de muziek van de wereld bepalen. “Zolang Clinton het maar niet wordt,” zucht Leone Faber-Noteboom als we na ruim 2500 kilometer moe en voldaan neerstrijken in het Hollandse Orange City. Tussen de molens, trapgevels en naambordjes als De Vries en Huijbregts zit Route 77 erop. Het regent. Net als thuis.

lees meer van Leone

Liedjes bij Route 77

Bij een lange autorit door de Verenigde Staten hoort een lijst met passende liedjes. De nummers uit deze playlist zijn langs Route 77 gemaakt.

Bekijk hier de playlist

En op wie gaan zij stemmen?

“De meeste mensen hier op de manege zijn vooral druk met de paarden en houden hun politieke voorkeur voor zichzelf. Ik ben een christelijke conservatief, maar vind geen van beide kandidaten geschikt. Trump vind ik arrogant. Op wie ik ga stemmen, weet ik echt nog niet – als ik al ga stemmen.”

Tom Blackmon (62), manager Forth Worth Horseshoe Club, Dallas, Texas

“Jullie zijn van een christelijk magazine toch? Dan zal ik niet zeggen wat ik écht denk over Trump en Clinton. Heel christelijk zal het niet zijn. Stemmen doe ik dit keer ook niet. Voor mij is het belangrijk dat het tweede artikel uit onze grondwet blijft bestaan: het recht op wapenbezit. Ik gebruik mijn wapen voor de jacht, maar ook om mezelf te beschermen. Het lijkt rustig hier in het uitgestrekte Kansas, maar volgens mij zitten we midden in het oog van een tornado. En daar is het altijd rustig. Denk maar terug aan 9/11. Wie rekende er op? Niemand toch?!” 

Greg Knowles (52), Beattie, Kansas

lees meer van Greg

“Ik mag nog niet stemmen, maar heb wel een duidelijke mening. Trump is een racist en een seksist. Zijn rauwe stijl zal onze relaties met andere landen geen goed doen. Ik denk dat Clinton een goede leider voor ons land is, al sta ik als christen niet achter al haar opvattingen over abortus en gezondheidszorg. Mijn stem zou naar Clinton gaan.”

Brittany Hoag (16), Dallas, Texas

“Ik wil het niet op mijn geweten hebben dat een van beide kandidaten het voor het zeggen krijgt in dit land. Stemmen ga ik dus niet doen. Wel jammer, want het zou m’n eerste keer zijn en dat had ik graag mee willen maken.”

James Hoag (18), Dallas, Texas

“Het wordt Trump. Geen ideale keuze, maar wel de beste. Clinton vertrouw ik niet en is voor abortus. Dus geeft ze niet om levens – niet om mijn leven. Trump doet dat tenminste wel. Maar net als in het Oude Testament had het volk Israël niet altijd een goede koning. Toch zegende God het land. Mijn gebed is dat Amerika terugkeert naar God en dat Hij terug mag keren op onze scholen, in de politiek, in onze levens.”

Leona Faber-Noteboom (84), Orange City, Iowa

Waco, Texas

Zeker 35 miljoen inwoners van de Verenigde Staten leeft in armoede. Een van hen is Eloise Navarro (79). Ze verkoopt allerlei spullen voor een zacht prijsje. We zien het overal langs Route 77 en het zegt veel over het enorme verschil tussen arm en rijk. Ook dat is Amerika anno 2016. Eloise moppert niet. Sterker nog, ze verzorgt zelfs nog twee volwassen pleegdochters. “Voor hen leef ik en geef ik alles,” zegt ze over de gehandicapte Amanda en Charlotte. “God vraagt dit van mij, ook al heb ik niet veel.”

Je stemt op Trump of op Clinton.

Broer John en zus Joyce Elliott staan lijnrecht tegenover elkaar.

Joyce: “Hij is gepromoveerd aan de universiteit van Columbia. Dat iemand met zoveel hersens vol overgave op Trump stemt. Ik kan daar niet bij. Trump heeft geen concrete plannen, behalve het bouwen van een muur op de grens met Mexico.”

John: “Voor Joyce is Hillary een droomkandidaat – eindelijk een vrouw aan de macht. Toch is het onverstandige keuze. Clinton zal dit land doodleuk verder te gronde richten.”

Irving Miller, Pawnee City

“Laat God maar regeren. Wij hoeven ons daar niet mee te bemoeien. Hij is de Koning en vraagt van ons dat we bescheiden leven en onze taken goed uitvoeren,” zegt Irving Miller. Hij is een Amish en werkt in een klein dorpje in Nebraska op het dak. De lokale bevolking is blij met de Amish. Ze werken hard, zeuren niet en zijn betrouwbaar. Irving ziet het als zijn plicht als volgeling van God. “Wij Amish leven graag in de luwte. Niet dat we iets te verbergen hebben, maar we zijn niet bezig met geld of macht.”

Tulsa, Oklahoma

Roosevelt voedt Amerika, want hij rijdt met zijn truck het hele land door. “Ik hoop dat de nieuwe president snapt dat de wereld groter is dan alleen Washington.”

Luister hier de NPO Radio 1-reportage over Tulsa

Wijnand Hegeman, Orange City
Stemt Trump

Sheyla Saldana, Brownsville
Stemt Clinton

Kylie, Payton, Abby en Cierra
Stemmen Trump

Bradley Smith, Orange City
Stemt Garry Johnson, kandidaat van de Libertarian Party

Pawnee City, Nebraska

Ken Hawkman Kola is een native en christen. Een bijzondere combinatie. We treffen hem ergens in Nebraska. Hij hoort bij de Lakota Sioux en schildert een groot wit huis. Het staat te koop voor $ 21.000. Een koopje, maar ja, wie wil hier wonen? De meeste Amerikanen niet. Nebraska is een van de fly over states. Hier wonen vooral ouderen of kansarmen. Stemmen doet hij niet. Hij is een man van de natuur en kan alleen maar bidden voor Amerika – in zijn eigen taal. “God gaat zijn eigen weg met ons land. Hij staat boven Trump en Clinton.”

Tekst: Maarten Notaroute-77-logoVerslaggever: KlaasJan Baasroute-77-logoBeeld: Ruben Timman

Video
Delen

Uw naam

E-mail

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

Share

E-mail

Facebook

Twitter

Google+

LinkedIn

Contact

Verstuur

E-card

Uw naam

Uw e-mail adres

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

1
Abonneer op het EO magazine

Nog meer mooie artikelen van de EO lezen? Meld je aan voor ons gratis online-magazine en ontvang elke twee maanden Het Beste van de EO in je mailbox. Laat je inspireren, reageer of win mooie prijzen!

Voornaam

Tussenvoegsel(s)

Achternaam

E-mailadres *

Meld aan

Video