Yvonne verloor haar broer door zelfdoding

‘Wat we ook deden, hij was niet meer te redden’

“Ik was zó intens verbonden met hem, we zijn 35 jaar onafscheidelijk geweest.” In januari 2010 verloor Yvonne van den Heuvel haar oudste broer en soulmate René. Gekweld door een rampzalige depressie kon René niet meer verder en stapte uit het leven. Yvonne ontdekte een weg in dit verdriet. “Ik leef met een gat in mezelf, maar ik probeer ervoor te kiezen om te groeien in liefhebben.”
Lees Yvonne’s indrukwekkende verhaal

Yvonne van den Heuvel – van de Graaf (41) is getrouwd met Gert en moeder van vier prachtige dochters. De twee jongste meiden zijn een tweeling. Yvonne lijkt zelf ook een beetje de helft van een tweeling. Niet echt, maar gevoelsmatig: “René en ik scheelden maar 14 maanden. We zaten in combinatieklassen, op hetzelfde koor, deden samen eindexamen en gingen samen op vakantie. Vanaf mijn eerste snik zat hij naast mijn wiegje en het klinkt misschien gek voor een broer en zus, maar er was een enorme liefde tussen ons. René stond, evenals mijn andere broer, heel dicht bij me. Kwam en kom niet aan m’n broers, want dan kom je aan mij.”

Sparen

Op een gegeven moment zag Yvonne opeens hoe slecht het met René ging. “Jarenlang liet hij zich wel eens ontvallen dat het ‘even niet zo lekker ging’, maar hij liet nooit merken hoe diep hij werkelijk zat. Dat vind ik nog altijd heel moeilijk. Ik denk dat hij ons allemaal heeft willen sparen. Hij was altijd anderen aan het helpen.

‘Die dag wist ik 100% zeker dat het niet goed zou aflopen’

Iedereen kon bij hem komen en gaf hij advies, maar hij vroeg nooit aandacht voor zichzelf. Totdat hij eind september 2009 voor mijn deur stond. Hij kwam heel regelmatig, maar die ochtend vergeet ik nooit meer. Ik deed de deur open, keek hem aan en zag de dood in zijn ogen. Vanaf dat moment wist ik 100 procent zeker dat het niet goed zou aflopen. De paniek sloeg door m’n hele systeem.”

‘Wat we ook deden,
hij was niet te redden.’

Wanhopig

Voor Yvonne en haar familie braken er slopende maanden aan. “We probeerden alles om hem te redden. Ik belde hulpinstanties, sloeg alarm, ging bij hem langs, belde hem elke dag. Totdat hij vlak voor zijn dood zo ver in die depressie zat dat hij zei: ‘Yvonne, bel maar minder, want ik heb niets meer te zeggen.’ Hij voelde natuurlijk dat ik wanhopig probeerde zijn hoofd boven water te houden. En toen mijn moeder tegen hem zei: ‘René, besef je wel hoe onnoemelijk veel wij allemaal van je houden?’, reageerde hij: ‘Mam, zeg het maar niet meer. Het komt niet aan, ik kan het niet meer voelen.’

Het is zo’n verschrikkelijke machteloosheid om dit bij iemand te zien gebeuren… Natuurlijk zochten we alle mogelijke vormen van hulp. Maar René wilde geen ‘patiënt’ zijn, geen medicijnen, dacht dat zijn situatie zijn eigen schuld was. Hij kon niet laten zien hoe diep hij werkelijk zat. Noch de huisarts, noch de psycholoog, noch de psychiater heeft daardoor gezien hoe erg hij eraan toe was. Ook niet nadat wíj dat vertelden… Wat we ook deden, hij was niet te redden.”

Taboe 


“René is uiteindelijk van de hoogste verdieping van de parkeergarage in Rotterdam gesprongen. Er zijn nu twee sporen naast elkaar in mij, die ik beide probeer te omarmen: ik ben dat verdriet, maar ook die vreugde. Er is zoveel moois en goeds in mijn leven, maar met de manier waarop René moest sterven, is geen vrede te krijgen. Ik kan alleen vrede hebben met het feit dat ik er géén vrede in zal vinden. Het enige wat ik kan doen, is ermee leven en er soms iets ‘moois’ mee doen door erover te vertellen. Iets openbreken, als dat nodig is. Zelfmoord is soms nog zo’n taboe. Maar laten we het benoemen, in het licht brengen, erover praten. Het komt zóveel voor.”

‘Ook als zelfmoord wél besproken wordt, klinken er niet altijd zachte woorden.’
Het kan als falen voelen als een geliefde zelfmoord pleegt

Herken jij dat gevoel?

Eenzaam

Ook als zelfmoord wél besproken wordt, klinken er niet altijd zachte woorden. Dat zelfmoord egoïstisch zou zijn, doet Yvonne ‘grenzeloos veel zeer’. “Ik heb iemand gezien die maandenlang in complete doodsnood verkeerde. Verdrink in een oceaan en blijf maar maandenlang stikken. René kon uiteindelijk haast niet meer eten, nauwelijks slapen, niet meer (echt) praten… hij veranderde in een levende dode. Ik zag hem zachtjes wegglijden. Hij kreeg ook een ander gezicht. Letterlijk. Om dan te zeggen dat het egoïstisch is dat iemand zulk lijden niet volhoudt… Je kunt een dergelijke depressie vergelijken met zoiets als terminale kanker. Het is een afschuwelijke ziekte. Alleen, in het laatste stadium van kanker wordt er aan alle kanten met je meegedacht over het einde. Bij psychisch lijden ligt dat heel anders… Het toppunt van eenzaamheid.

‘Liefde betekende in dit geval dat ik René gunde uit deze hel weg te mogen’
Toestemming

Terug naar dat vermeende egoïsme. “Ik zou het willen omdraaien,” zegt Yvonne. “Misschien gek wat ik nu zeg, maar ik tel mijn zegeningen dat ik al die maanden voelde dat het niet goed zou gaan. Ik ben bang dat ik die klap anders niet overleefd had. Drie weken voordat René echt sprong, stond hij al eens op een flat. Zo heftig! Maar daardoor wist ik wel min of meer wat ons te wachten stond. Vlak daarna kreeg ik een droom waarin ik René ontmoette en hij me vroeg: ‘Yvonne, zou je toestemming willen geven dat ik het nog een keer doe?’ Een zelfmoordpoging dus. Zo ontdekte ik iets heel dieps, namelijk dat het egoïstisch kan zijn om iemand in het leven te willen houden. Ik wilde mijn broer niet kwijt, ik wilde dat hij bij me zou blijven tot mijn tachtigste. Maar liefde betekende in dit geval dat ik hem gunde uit deze hel weg te mogen. Ik kon natuurlijk helemaal geen toestemming geven. Maar in mijn onderbewuste heeft hij me gevraagd om hem dat te gunnen.”

Liefde

Nog voordat René stierf – en ze heeft dit ook nog met hem besproken – maakte Yvonne een bijzondere keuze. “Ik ben heel christelijk opgevoed, heb talloze Bijbelverhalen gehoord. Eén ding is bij mij heel diep geland: Liefde. Met een hoofdletter. Die Liefde wil ik leren kennen. Ik wil daar vanuit leren kijken, leren handelen. En het mooie is: dat kun je oefenen. Iedereen kan dat, met vallen en opstaan. Je kunt je zelfs in de moeilijkste situaties proberen af te vragen: wat zou nu Liefde zijn? Ik kan nog steeds diep van René houden, dat neemt niemand me af. Ik voel me heel gezegend dat ik zijn zus mocht zijn. En ook al lijkt er in het verlies zelf niets te zijn waar ik van kan houden, ik kan er wat van leren, erdoor groeien. Alle grond werd onder mijn voeten weggeslagen, niets was meer wat het leek. Maar juist die leegte werd de grond voor veel gesprekken met andersdenkenden, voor ontmoetingen met andere culturen en religies. Heel waardevol.”

‘Ik voel me heel gezegend dat ik René’s zus mocht zijn.’
Godsgeschenk

Ondanks alle Liefde en blijdschap in haar leven mist Yvonne haar broer verschrikkelijk. Die twee sporen naast elkaar zijn er nog steeds. “Ja, vergis je niet hoor, ik huil me af en toe helemaal gek om René. Vorige week was zijn sterfdag. Dan kan ik er zo weer in wegzakken. Dan voel ik me zo ellendig over het feit dat ik het laatste half uur niet bij hem ben geweest, bijvoorbeeld. Die eenzaamheid… was dan toch alsjeblieft in onze armen gestorven. Na die momenten probeer ik weer overeind te komen. Ik ga werken, schrijven, televisie maken, dansen, creëren, voor mijn gezin zorgen, liefhebben. Anders verdrink ik erin.”

Haar gezin is Yvonnes redding geweest, zoals ze zelf zegt. “Echt. Want je móet elke dag opstaan, eten maken, die meiden aankleden… Zij maken je aan het lachen, gaan héérlijk, puur en niet-ingewikkeld met de dood om. Die kinderen zijn een Godsgeschenk. Ik kan niet zeggen hoe dankbaar ik voor ze ben. En Gert, ontelbare tranen heeft hij voor mij opgevangen, zonder ooit een klacht of zucht. Ja, ondanks alles voel ik me gedragen.”

Gemaskeerde depressie

René van de Graaf leed aan een gemaskeerde depressie. Deze vorm is soms heel moeilijk te onderkennen. De naam zegt het al: de patiënt heeft geen klachten die depressiviteit doen vermoeden of kan deze heel goed verbloemen voor de buitenwereld. Alleen iemand die heel dichtbij staat, zoals Yvonne in het geval van René, ziet wat er echt aan de hand is. Wel heeft hij of zij lichamelijke kwalen waarvoor artsen geen medische oorzaak vinden. Denk aan: slaapproblemen, concentratie- en geheugenverlies, hoofdpijn, pijn in de rug, ledematen, buik, borst, maag of darmen. Een juiste diagnose stellen duurt daardoor vaak lang. Soms te lang, wanneer ook de patiënt zelf niet kan of wil (h)erkennen dat hij depressief is.

Bron: spreekuurthuis.nl, farmamozaiek.be, labyrint-ip-ehv.nl

Stilstaan bij degene je mist

Misschien heb jij ook wel iemand verloren. Door zelfdoding, door een ongeluk, euthanasie, ziekte of heel iets anders. Op ikmisje.eo.nl kun je stilstaan bij de persoon die jij mist, maar ook praten met lotgenoten..

Als een dierbare door zelfdoding om het leven is gekomen, kan het heel eenzaam voelen. Het is lastig erover te praten met anderen. Er is niet alleen het gemis, maar er zijn ook de vragen: had ik het kunnen voorkomen? Wat had ik kunnen doen? Herken je dit? Heb jij soms het gevoel dat je gefaald hebt omdat je dierbare zelfmoord heeft gepleegd?

Praat mee

Bekijk of maak een monument en deel samen met familie en vrienden dierbare herinneringen.

Maak een monument

Steek een kaarsje aan voor iemand die je liefhebt en die je moet missen

Steek een kaarsje aan

Lees artikelen die informeren, troosten en bemoedigen en blogs van mensen die hun kind, partner of ouder missen.

Naar blogs en artikelen

‘Dat mijn dierbare zelfmoord heeft gepleegd voelt soms als falen.’ Herken jij dat?

Reacties

Thank you for your comment.

Most recent Most popular
  • Angelique

    12-02-2017

    Ten eerste mijn complimenten voor het verwoorden van zo iets ingrijpends uit je leven. In 2012 ben ik me zwagertje verloren na zelfdoding, inderdaad is egoïsme 1 van de dingen die je dan veel hoort, zelf zie ik dat niet zo. Ik weet nog zo goed dat zijn oma het benoemde als duivels en een vloek op het gezin, ik vond dat verschrikkelijk naar zijn moeder die hem heeft moeten vinden. Ik zelf zie het als zelf hebben gekozen om naar de heer te mogen omdat het wachten dat de heer dat zelf zou doen te pijnlijk en te lang zou duren. Mijn gevoel is dat hij nu vrij is, maar ondanks dat is het verdriet er niet minder om. Mijn partner ( zijn broer ) was er behoorlijk kapot van en heb hem zo goed als ik kon bij gestaan, samen psalmen uitgezocht voor de afscheids dienst, samen praten en bidden. zelf heb ik pas de ruimte genomen om te rouwen nadat mijn partner ver genoeg was om mij weer op te kunnen vangen. Zelfdoding blijft in veel gevallen een taboe om te bespreken, maar ik ben blij dat we dat samen wel kunnen en ons gevoel uit kunnen spreken en bij de heer mogen schuilen met ons gezamenlijk verdriet.

    REAGEER + LIKE
  • Esther Roorda

    11-02-2017

    ....stil ben ik na het lezen van dit artikel. Heel herkenbaar. Mijn vader is dit jaar 33 jaar overleden, ook door zelfdoding. Wat heb je het mooi geschreven en ja, de twee sporen, ik herken ze..De pijn verdwijnt nooit en het gemis ook niet, je leert ermee leven, wat de ene keer beter gaat als de andere keer. Gelukkig haal ik ook veel kracht uit mijn geloof. Ik wens je alle goeds en Gods liefde, licht en kracht.

    REAGEER + LIKE
  • Paul Demper Etten-Leur

    10-02-2017

    Dag Yvonne. Ontroerend, diep tragisch, maar wat heb je het wel heel bijzonder verwoord! Niet te bevatten, een broer die niet meer wilde eten, niet meer kon leven, en zo eenzaam door het leven ging.. Wat vreselijk jammer, dat die zich niet goed wilde begeleiden, hulp zocht om medicatie te gaan slikken. Zoals je heel mooi beschrijft hoe je steeds verder vandaan kwam te staan van je broer. Voor mij een heel herkenbaar verhaal! Jaren, jaren vanaf 1996 ernstig depressief geweest, twee keer ook opgenomen geweest. Maar ik heb het geluk gehad een psychiater te ontmoeten die mij Lithium voorschreef. Na zo, n twintig jaar heb ik nog een goed contact met deze voor mij wel heel geweldige deskundige man. Leef al weer jaren, weliswaar met medicatie met een ongelofelijke blijdschap. Dat is en was jouw broer niet gegund. Voor al diegene die dit misschien zullen lezen, en zich net zo rot voelen. Laat je helpen, er is echt vroeg of laat wat aan te doen! Yvonne bedank ik voor haar openheid, niet zonder tranen heb ik jouw verhaal gelezen, moge het je goed gaan.

    REAGEER + LIKE
Video
Delen

Uw naam

E-mail

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

Share

E-mail

Facebook

Twitter

Google+

LinkedIn

Contact

Naam

E-mail

Bericht

Verstuur

E-card

Uw naam

Uw e-mail adres

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

1
Abonneer op het EO magazine

Voornaam *

Tussenvoegsel(s)

Achternaam *

E-mailadres *

Meld aan

Video